|
|
İLK POLİS TEŞKİLATININ KURULUŞU (10 Nisan
1845)
1845 tarihi, Türk Emniyet
Teşkilatı açısından önemli bir noktadır. Çünkü bu tarihe kadar zabıta olarak
nitelenen teşkilat; 10 Nisan 1845 (12 Rebiü’l Evvel 1261)’den itibaren polis adı
altında hayata geçmiş ve Emniyet Teşkilatının kuruluş günü olarak kabul
edilmiştir. Yeniçerinin ortadan kaldırılmasından sonra, başkentte ve
eyaletlerde zabıta hizmetleri eskisiyle kıyaslanstmayacak derecede gelişmesine
rağmen; bu hizmetler karışık ve ayrı ayrı kurumlara bağlı olarak
yürütülmekteydi. Teşkilat ve yürütme alanındaki bu karışıklığı ortadan kaldırmak
amacıyla ilk defa 10 Nisan 1845’te İstanbul’da ilk polis teşkilatı kurulmuş,
görevleri de yine aynı tarihte yayımlanan Polis Nizamnamesinde belirtilmiş ve bu
durum yabancı elçiliklere de bir yazı ile bildirilmiştir.
Bu nizamnamede
polis teşkilatının kuruluş amacı, belde güvenliğini sağlamak olarak
belirtilmiştir.
Bu çalışmalara rağmen, karışıklık devam etmiş,
İstanbul’da polis hizmeti; Yeniçeri Ağası yerine geçen Serasker, İhtisap Ağası
ve Polis adını taşıyan teşkilatlar tarafından yürütülmüştür. Taşrada ise
güvenlik hizmetleri, Sipahilerden oluşan zaptiyelerle ve Asakir-i Mansure
alaylarıyla yürütülmüştür.
POLİS Polis terimi, kökeni Yunanca
ve Latince olan bir kelimedir. Yunanca politika, Latince politika kelimelerinden
türemiştir. Eski Yunanlılar kendi şehir devletlerine polis ismini
vermişlerdir. Polis kelimesi ıstılah! Olarak, kuruluşu bulunduğu yerde kamu
düzen ve güvenliğini koruyan, yasaların adil ve eşit bir şekilde uygulanmasını
sağlayan teşkilat, kolluk, zabıta, şehirde güvenliği sağlamakla yükümlü kişiler
anlamında kullanılmıştır. Polis kelimesinin yerine emniyet deyiminin
kullanıldığı da olur. Polis görevi itibariyle; asayişi, amme, şahıs tasarruf
emniyetini ve mesken masuniyetini koruyan, halkın ırz can ve malını muhafaza ve
ammenin istirahatını temin eden, yardım isteyenlere, yardıma muhtaç olan çocuk,
alil ve acizlere muavenet eden, kanun ve nizamnamelerin kendisine verdiği
vazifeleri yapan silahlı icra ve inzibat kuvvetidir.
Genel olarak polis,
bir ülkenin sükûn, güvenlik ve düzenini sağlamak ve korumakla görevlidir. Bunu
yerine getirirken önceden belirlenmiş müeyyidelere uymakla yükümlü ve hükümet
tarafından alınan ve yerine getirilmesi istenen kararların icrasını sağlamakla
görevlidir.
<<<<<AnaSayfaya DöN>>>>>
|
|